Thursday, April 07, 2016

Džudit Varni Burč predstavlja: Kultura Nunavuta na tekstilu

 Džudit Varni Burč predstavlja
 Džudit Varni Burč predstavlja
Etnografski muzej u Beogradu, uz podršku Ambasade Kanade u Beogradu

IZLOŽBA KANADSKIH ARKTIČKIH TAPISERIJA

Džudit Varni Burč predstavlja: Kultura Nunavuta na tekstilu

TRADICIONALNA NARODNA UMETNOST DOMORODACA S JEZERA BEJKER (KANADA)

Kultura Nunavuta na tekstilu je kolekcija koju su kreirale žene s jezera Bejker, iz inuitskog sela zapadno od Hadson zaliva kanadske teritorije Nunavut. Vlasnica kolekcije, gospođa Džudit Varni Burč, predstavlja ovu izložbu na globalnom nivou. Koristeći jake kontraste i pune linije boja, inuitske žene oslikavaju tradicionalne scene lova i enigmatskih simbola, značajnih za svoju kulturu. Bez pisanog predanja, Inuiti su koristili tapiserije da bi prenosili svoju istoriju i verovanja. Jezero Bejker, zapadno od zaliva Hadson, na kanadskoj teritoriji Nunavut, s 1500 stanovnika, smatra se starosedelačkom autonomnom regijom, koju često nazivaju i ,,krovom Severne Amerike”. Na teritoriji Nunavut živi 30.000 stanovnika, prvenstveno inuitskog porekla. Po veličini je približna zapadnoj Evropi, slabo naseljena, i predstavlja jednu od najzabačenijih regija na svetu.

ISTORIJSKE ČINjENICE

Već više od hiljadu godina Inuiti (Eskimi) žive u regiji koja se danas naziva Severna Kanada. Do početka XX veka, njihov način života nije bio narušen, a njihovi ograničeni kontakti s Južnom Kanadom svodili su se na povremenu trgovinu i par misionarskih ekspedicija. Inuiti su osetili velike promene i kulturološki preokret sredinom XX veka, kombinacijom prirodnih faktora i neminovnom modernizacijom.Ozbiljne fluktuacije u tradicionalnim tehnikama lova i ribolova dovele su njihov nomadski način života skoro do kolapsa, a mnoge grupe su iskusile siromaštvo i glad. Uz to, pad cene krzna na svetskom tržištu oduzeo im je jedan od glavnih izvora prihoda. Kanadska vlada se umešala i ohrabrila formiranje stalnih naselja u regiji Arktika, oko mesta gde se trgovalo, a gde su postojale misionarske crkve i policijske stanice. Do 60-ih godina prošlog veka skoro svi Inuiti su živeli u ovim zajednicama koje su imale škole, medicinske institucije i prodavnice. Ipak, zbog moderne ekonomije, Inuiti su se našli u situaciji gde nijedna od njihovih tradicionalnih veština preživljavanja nije bila od koristi. Mogućnosti zapošljavanja bile su vrlo ograničene, malo Inuita je razumelo engleski ili francuski jezik, a postali su zavisni od socijalne pomoći. Tokom tog perioda promena, deo kanadskih službenika zaposlenih u vladinom sektoru na Arktiku, primetio je da su Inuiti posedovali vrednu veštinu koja bi mogla da unapredi njihovu ekonomsku situaciju – urođeni talenat da tkanje pretvore u modne detalje i materijale koji su bili lokalno dostupni. Kako bi preživeli u negostoljubivoj klimi Arktika, Inuiti su razvili spontanu kreativnostnastalu iz potrebe za pravljenjem alatki i odeće od prirodnih materijala. Te veštine, prilagođene uslovima modernog života, brzo su pretvorile nomadske lovce u umetničku naciju. Od 50-ih godina prošlog veka, u nekoliko sela na severu Kanade, uz pomoć kanadske Vlade osnovane su inuitske umetničke zadruge. Skulpture od kamena, slonovače i kosti, predstavljaju umetničke veštine u inuitskom svetu, i vrlo brzo nailaze na veliko odobravanje. Kako su popularnost i komercijalna vrednost inuitskih skulptura ohrabrujuće rasle, grafički umetnici su počinjali da ostavljaju svoj trag, pa su tako postepeno i tekstilni umetnici bivali istaknutiji. Danas, umetnost je jedan od najznačajnijih izvora prihoda u Nunavutu, a skoro svaki treći Inuit uključen je u umetničku zajednicu.

OD TKANjA DO UMETNOSTI

Upotreba ženskih tradicionalnih veština šivenja tj. primena u stvaranju tekstilne umetnosti, pojavila se u naselju jezera Bejker, u Nunavutu, 60-ih godina prošlog veka. Nakon pravljenja vunenih rukavica, čarapa i odeće, švalje su koristile ostatke šarenih komada tekstila kako bi napravile sliku koju bi okačile na zid. Prihvatanjem novog načina umetničkog izražavanja, žene sa jezera Bejker su svoje umetnine koristile kao medijum za prenošenje stotinama godina starih običaja i stvorile su jedinstveni kanadski identitet ove umetnosti. Tradicionalno, šivenje je bilo vitalna veština preživljavanja Inuita koji su živeli od svoje zemlje. Žene su strugale i žvakale kožu karibua i foke kako bi ih omekšale u procesu kreiranja odeće, a tetive bi koristile kao niti. Domišljatost žena i vešto šivenje pretvaralo je životinjsku kožu u odeću, pokrivače, šatore, pa čak i u plovila, kao što je kajak. Cela porodica je zavisila od umeća ženinog šivenja, od muževa koji su išli ulov, dok su se bebe krile u majčinoj jakni – parki. Tokom dugih zimskih meseci, dok su majke u igloima ukrašavale svoje jakne i odeću raskošnim šarenim detaljima, njihove ćerke su, posmatrajući ih, učile da šiju. Sve ove stare veštine prenecene su u modernu tekstilnu umetnost današnjih inuitskih žena. Ove darovite švalje s lakoćom prenose svoje izražene i složene sposobnosti na moderne slike na kojima oslikavaju životinje Arktika, način života Inuita i duhovne percepcije svojih predaka.

0 komentara:

Post a Comment

E-mail newsletter

Budite među prvima koji će saznati najnovije informacije
Unesite vaš Email:

* Pogledajte kako izgleda primer maila