Friday, May 13, 2016

Ministar kulture Ivan Tasovac otvorio obnovljenu Manakovu kuću i manifestaciju Muzeji Srbije 10 dana od 10 do 10

Muzeji Srbije 10 dana od 10 do 10
Muzeji Srbije 10 dana od 10 do 10
SVEČANO OTVARANjE OBNOVLjENE

MANAKOVE KUĆE

Etnografska spomen zbirka Hristofora Crnilovića

1968 – 2016

Obnovljenu Manakovu kuću otvoriće 

Ivan Tasovac, ministar kulture i informisanja Republike Srbije

Pozdravna reč, dr Mirjana Menković,  direktor Etnografskog muzeja u Beogradu

Beograd, četvrtak, 12. maj, 2016. u 12 sati

Gavrila Principa 5

1. Arhitektura objekta i Zbirka

Jedan od najstarijih objekata starobalkanske arhitekture u Srbiji iz prve polovine 19. veka, Manaova kuća, kompletno sanirana, revitalizovana i s novim, uređenim ambijentalnim okruženjem, posle punih pet decenija od poslednjeg konzervatorkog tretmana, biće otvorena za publiku kao jedan od centralnih događaja Manifestacije Muzeji Srbije – Od 10 do 10 u 2016. godini. U Manakovoj kući, koja se nalazi u sklopu Etnografskog muzeja u Beogradu od otvaranja 1968. godine, smeštena je najveća etnografska spomen zbirka u Srbiji.

Po sadržaju, Etnografska spomen-zbirka Hristifora Crnilovića zapravo predstavlja svojevrstan muzej. Osim 2 600 predmeta velike kulturne vrednosti, Zbirka obuhvata i 1 617 negativ-ploča objekata snimljenih na terenu i iz zbirke, više od 22 000 listova rukopisne građe zabeležene na terenu i iz literature, kao i priručnu biblioteku sa više od 700 knjiga i časopisa. Sve to sabrao je predano, znalački, uz velike teškoće i samoodricanje, istraživač i patriota Hristifor Crnilović, s ciljem ne samo da sakuplja i čuva raznovrsne tvorevine narodne kulture već i da sagleda i otkrije njihovo poreklo, značenje, ulogu i razvoj sa etnološkog stanovišta. To se, pre svega, odnosi na seoske i gradske nošnje i nakit, a u manjoj meri i na druge kolekcije u Zbirci (pokućstvo, delovi drvorezbarenih enterijera, ćilimi, alati pojedinih zanata, pribori za pušenje, pisanje, češljanje, predenje, bojenje, tkanje, zatim oružje, konjska oprema, predmeti uz običaje, muzički instrumenti, crkveni predmeti i dr.). Izuzev numizmatike, arheološkog materijala, staroslovenskog oružja i srednjevekovnog nakita, većina materijala poreklom je iz 19. i 20. veka, a potiče iz Srbije i Makedonije, i, u manjem broju, iz drugih balkanskih krajeva i Grčke.

2. Stalna izložbena postavka u Manakovoj kući 

Poptuno obnovljena, konzervirana stalna izložba Narodne nošnje i nakit centralnobalkanskog područja iz 19. i prvih decenija 20. veka, autora Jasne Bjeladinović Jergić, biće svečano predstavljena publici. Služba konzervacije Etnografskog muzeja obradila je preko 500 stotina pojedinačnih predmeta. Unapređena izložba o radu H. Crniloviću, novi multimedijalni izložbeni sadržaji, sastavni su deo ove izuzetne izložbene postavke koja prikazuje osnovne elemente Crnilovićevog etnografskog istraživačkog rada na terenu ostvarenog u periodu između dva svetska rata. 

3. Prateća izložba u sklopu otvaranja Manakove kuće

Jezik kao zapis kulture 

Po prvi put, posebna pažnja posvećena je predstavljanju rukopisne zaostavšine Hristifora Crnilovića koja spada u red najvrednijih dijalektoloških zapisa o jeziku i kulturi u Srbiji, ali i na širem prostoru Balkana s početka 20. veka. Nedovoljno istražen korpus rukopisnih zapisa Hristifora Crnilovića sa preko 22000 listića povod je da stručni tim Etnografskog muzeja, jezik kao zapis kulture, stavi u fokus interesovanja šire publike. Publici će biti predstavljen deo originalne rukopisne zaostavštine, ali i jedan izuzetan odevni predmet s prostora jugoistočne i istočne Srbije na koji je Crnilović posebno ukazao – manovil, vrsta neprosečene haljine bez rukava – i kroz multimedijalnu prezentaciju ukazati na važnost jezičkih zapisa, širenje termina kroz prostor, promene u odevnom predmetu koje ti zapisi registruju i da kroz dijalektološke areale možemo zapravo posmatrati i istraživati kulturne kontaktne areale. Jezik se tako očitava kao zapis kulture.

Takođe, drugi deo izložbenog prostora u prizemlju biće iskorišćen za još jedno vizuelno predstavljanje kulture, a to je prezentacija filma o Hristiforu Crniloviću PUSTOOD autora Nebojše Ilića Ilketa, koji je osvojio brojna priznanja na domaćim i međunarodnim festivalima kratkog i dokumentarnog filma.

Šta sve podrazumeva rekonstrukcija i zaštita, kao i promocija novih programa u Manakovoj kući 2016. godine?

4. Izvedeni radovi

Navodimo neke od većih radova. Instalacije: izvedene su u potpunosti nove instalacije jake i slabe struje. Objekat je opremljen savremenim sistemom zaštite od požara, uveden je video nadzor, sistem javnog razglasa, kao i nova rasveta; postavljena je nova hidrantska mreža, koja sada u potpunosti ispunjava uslove zaštite od požara. Zamenjen je i dotrajali razvod sanitarne mreže sa svim ugradnim elementima i dr. 

Arhitektonsko građevinski radovi – enterijer: obijen je podklobučeni malter sa svih zidova, koji su bili pogođeni vlagom; očišćeni su zidovi od kamenih blokova i impregnirani sredstvom za impregnaciju kamena; izvršena je obrada svih unutrašnjih zidova; postojeći podovi obloženi drvetom su mašinski očišćeni i tretirani zaštitnim premazima, a tamo gde je bilo potrebno i projektom predviđeno, ugrađen je nov brodski pod, tretiran na isti način kao postojeći; podovi obloženi ciglom su takođe mašinski očišćeni i na njih je nanet zaštitni premaz protiv habanja; stolarija unutar objekta je delom restaurirana, a delom je izrađena i ugrađena nova, po uzoru na postojeću; izvršena je restauracija izložbenih vitrina; svi elementi drvene krovne konstrukcije su pregledani i zaštićeni sredstvom za impregnaciju drveta i dr. Eksterijer: izvršena je kompletna sanacija fasade objekta i sanacija potpornih zidova u dvorištu; izvršena je restauracija fasadne stolarije i prozorskih rešetki; sva stakla na spoljašnjim krilima vrata i prozora su zamenjena novim, izrađeni su novi drveni kapci po uzoru na postojeće; čišćenje, fugovanje i zaštita kaldrme u dvorištu; postavljeno spoljašnje osvetljenje i dr.

IZVRŠENA JE ZAŠTITA NEPOKRETNOG KULTURNOG DOBRA, OTKLONjENI SU SVI NEDOSTACI ZBOG KOJIH KORIŠĆENjE OBJEKTA NIJE BILO BEZBEDNO I SIGURNOST OBJEKTA JE PODIGNUTA NA ZNATNO VIŠI NIVO.

5. Organizacija prostora i ambijentalno uređenje

Ključno je da je glavni ulaz u Manakovu kuću, širinom trotoara i glavnog gornjeg ulaza, proširen za više od 2 metra, da je urađena nova podloga i da su prednji deo kuće i tri parking-mesta ispred sada jedan deo ambijentalnog zelenog uređenja, koji se pruža i duž ograde u postojećem dvorištu. 

Prizemlje Manakove kuće (bez izložbenog prostora i prostora prodavnice) –postala je moderno opremljena kuhinja/RADIONICA, koja je pogodna za promocije i prezentacije, a celom dužinom zida je izveden i mali priručni depo u kome se skladišti ono što je potrebno za radionice koje će se i dalje održavati. Osnovna ideja je bila da se maksimalno oslobode sve komunikacione linije, u meri u kojoj se to može i sme, a što do sada nije bio slučaj. 

6. Stručni programi i unapređenje rada Manakove kuće

Manakova kuća više od dve decenije sprovodi edukativne radionice posvećene očuvanju starih tehnika i zanata.

Novi fokus programa usmeren je ka tome da Manakova kuća postane aktivno stecište razmene znanja, umeća, iskustva, svega što jeste živa tradicija i nematerijalno kulturno nasleđe u Srbiji, a što je u najtešnjoj vezi s radom Centra za NKN Srbije Etnografskog muzeja i nacionalnim registrom nematerijalnog kulturnog nasleđa. S tim u vezi, savremena muzejska prodavnica ponudiće nove proizvode koji do sada nisu bili sastavni deo muzejske ponude, proizvode koji će biti povezani i s novim edukativnim i promotivnim programima koje će Manakova kuća nuditi. Manakova kuća je zamišljena kao mesto za ekskluzivne prezentacije koje će podrazumevati degustaciju i prodaju domaćih tradicionalnih proizvoda, ali sa stručno potvrđenim proizvodnim sadržajem i kvalitetom. Za početak, 10-15 odabranih proizvoda sadrži lične karte o mapi NKN, zanatskih centara, zanatlija i proizvođača u Srbiji. Ideja je da napravimo specijalnizovanu muzejsku prodavnicu koja najširoj publici približava tradicionalnu proizvodnju u Srbiji i koja ozbiljnim malim proizvođačima nudi mogućnost da prave vrhunske degustacije za klijente iz regiona, ali i celog sveta. Cilj je uspostaviti saradnju s jednim brojem proizvodnih i zanatskih centara koji će se razvijati, popularisati i unapređivati od 2016. godine i kroz prezentaciju u Manakovoj kući. 

0 komentara:

Post a Comment

E-mail newsletter

Budite među prvima koji će saznati najnovije informacije
Unesite vaš Email:

* Pogledajte kako izgleda primer maila